KPSS Lisans · Coğrafya
Türkiye'nin Yer Şekilleri: KPSS Lisans Coğrafya Konu Anlatımı
Türkiye'nin Yer Şekilleri, KPSS Lisans Coğrafya dersinin 4 alt başlıktan oluşan bir ünitesidir; sınavda ortalama 2-3 soru beklenir. Başlıca alt başlıklar: Jeolojik zamanlar ve oluşum; iç ve dış kuvvetler, Dağlar (kıvrım, kırık, volkanik), platolar, ovalar, vadiler, Akarsu, rüzgâr, buzul ve dalga aşındırma-biriktirme şekilleri; karstik şekiller, Kıyı tipleri.
Türkiye'nin Yer Şekilleri alt başlıkları
- Jeolojik zamanlar ve oluşum; iç ve dış kuvvetler
Konu özeti
- Türkiye'nin jeolojik yapısı genç oluşumludur; bu nedenle deprem riski, sıcak su kaynakları ve volkanik arazi fazladır.
- I. Jeolojik Zaman (Paleozoik): Masif araziler (Yıldız Dağları, Menteşe, Bitlis) bu döneme aittir, deprem riski düşüktür.
- III. Jeolojik Zaman (Tersiyer): Türkiye'nin bugünkü görünümünü aldığı, linyit, bor, tuz ve petrol yataklarının oluştuğu dönemdir.
- IV. Jeolojik Zaman (Kuvaterner): Ege Denizi'nin oluşumu, İstanbul ve Çanakkale boğazlarının açılması ve toptan yükselme gerçekleşmiştir.
- İç Kuvvetler: Enerjisini yerin derinliklerinden alır; orojenez (dağ oluşumu), epirojenez (kıta oluşumu), volkanizma ve depremlerdir.
- Dış Kuvvetler: Enerjisini güneşten alır; akarsular, rüzgarlar, buzullar ve dalgalar yer şekillerini aşındırarak şekillendirir.
- Türkiye'nin toptan yükselmesi nedeniyle akarsuların yatak eğimi fazladır, bu da hidroelektrik potansiyelini artırır.
Hafıza soruları
- Türkiye'de deprem riskinin en az olduğu alanlara ne ad verilir?
- Masif araziler.
- Türkiye'nin bugünkü genel yer şekillerinin oluştuğu jeolojik zaman hangisidir?
- III. Jeolojik Zaman (Tersiyer).
- İstanbul ve Çanakkale boğazları hangi jeolojik dönemde oluşmuştur?
- IV. Jeolojik Zaman (Kuvaterner).
- Türkiye'nin ortalama yükseltisinin fazla olmasının temel sebebi nedir?
- IV. Jeolojik Zamanda gerçekleşen toptan yükselme (epirojenez).
- Türkiye'de linyit, bor ve tuz yatakları hangi jeolojik zamanda oluşmuştur?
- III. Jeolojik Zaman.
- İç kuvvetlerin temel enerji kaynağı nedir?
- Yerin derinliklerindeki magmatik faaliyetler (yerin iç ısısı).
Makus'ta bu alt konu 11 adımda anlatılır: 1. Giriş: Anadolu'nun Değişen Yüzü → 2. Jeolojik Zamanlar ve Türkiye'nin Temel Oluşumu → 3. İç Kuvvetler: Yer Altındaki Enerji → 4. Dağlar: Kıvrım, Kırık ve Volkanik Yapılar → 5. Platolar ve Ovalar: Yüksek Düzlükler ve Verimli Havzalar → 6. Dış Kuvvetler: Akarsular ve Şekillendirme → 7. Özel Etkili Dış Kuvvetler: Karstik, Buzul ve Rüzgar → 8. Kıyı Tipleri ve Denizel Etkiler → 9. Sık Yapılan Hatalar ve Kavram Yanılgıları → 10. Çözümlü Örnekler ve Soru Analizi → 11. Toparlama ve Sınav Taktiği.
- Dağlar (kıvrım, kırık, volkanik), platolar, ovalar, vadiler
- Akarsu, rüzgâr, buzul ve dalga aşındırma-biriktirme şekilleri; karstik şekiller
- Kıyı tipleri
Bu sayfadaki içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanır ve müfredat kazanımlarıyla eşleştirilir. Yanlış bir şey görürsen bize bildir. Sınav kuralları ve duyurular için resmî kaynakları (ÖSYM, MEB) esas al. KPSS Lisans çalışma programları.
Sık sorulan sorular
Türkiye'nin Yer Şekilleri konusunda hangi alt başlıklar var?
Türkiye'nin Yer Şekilleri konusu şu alt başlıklardan oluşur: Jeolojik zamanlar ve oluşum; iç ve dış kuvvetler, Dağlar (kıvrım, kırık, volkanik), platolar, ovalar, vadiler, Akarsu, rüzgâr, buzul ve dalga aşındırma-biriktirme şekilleri; karstik şekiller, Kıyı tipleri.
KPSS Lisans sınavında Türkiye'nin Yer Şekilleri konusundan kaç soru gelir?
Müfredat dağılımına göre Türkiye'nin Yer Şekilleri konusundan ortalama 2-3 soru beklenir; bu sayı yıllara göre değişebilir.
Son güncelleme: 18 Kasım 2026. Tarih ve kurallar resmî kaynaklardan derlenir; kesin bilgi için ÖSYM ve MEB duyurularını esas al.